|
|
کدخبر: ۱۵۶۰۴۸

/ یاداشت اختصاصی تسنیم / حاجی حیدری استادیار دانشگاه تهران

خبرگزاری تسنیم: «مدیریت + جهادی» در سه گام تحقق می یابد؛ گام اول، تجهیز یک جهان بینی و تشخیص منابع، متکی بر آموزه های الهی توأم با ایمان و توکل به خدا. گام دوم، هدف گذاری های بلند عقیدتی خداپسندانه و گام سوم، تخصیص منابع، با شجاعت، توکل، پرهیزگاری…

متن یادداشت اختصاصی تسنیم با عنوان وضعیت ”جهادی“ به قلم حامد حاجی حیدری استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به شرح ذیل است:
hajiheidari @ PhiloSociology. ir


░▒▓ قضیه
■ از یک جهت، شعار امسال قدری غافل گیر کننده بود؛ خصوصاً از باب «فرهنگ» و «عزم ملی» و «مدیریت جهادی»، و بویژه دو فقره اخیر.
■ در زمانه ای سخت تر، در وانفسای هشتاد و هشت، فرمان این بود که هر کسی هر جا هست، همو، همان جا، کار خود را درست انجام دهد، نه بیشتر. در آن وقت «جهاد» اعلام نشد. ولی امروز، «عزم ملی» و «مدیریت جهادی»، معنای ویژه ای برای نخبگان سیاسی دارد و علی الاصول باید داشته باشد.
■ عزم ملی و وارد کردن کشور به فاز جهادی، مستلزم خارج شدن از شرایط عادی و مأنوس زندگی روزمره، و «به خط شدن» و «بر خط شدن»، به منظور انجام کارهای فوق العاده است.
■ خروج مردم از موقعیت عادی و ورود به موقعیت فوق العاده، مستلزم ارکانی است که گروه ها و نخبگان سیاسی این جامعه باید آن را فراهم نمایند، و پرسش من این است که آیا تشکل ها و نخبگان سیاسی متبوع آن ها، هم اکنون در موقعیت انجام چنین رسالتی هستند؟
■ ارزیابی فعلی من این است: نه؛ نخبگان سیاسی این جامعه، هم اکنون در موقعیت انجام چنین رسالتی نیستند.

░▒▓ برهان
■ برای آن که مردم، انگیزه و اطمینان و انرژی لازم برای خروج از وضعیت معمول زندگی را به دست آورند، باید، نخبگان سیاسی چهار تکلیف مهم را به انجام رسانند:

• ابتدا، نخبگان سیاسی، به صراحت و فارغ از ملاحظات اضافه، سیر تاریخی گذشته و از آن مهم تر آینده ی زیست مردم خود را ترسیم کنند و جایگاه آن ها را در این پیوستار تعریف نمایند.
• در ثانی، نخبگان سیاسی باید بتوانند یک وضع آرمانی روشن و قابل درک ترسیم کنند، طوری که مردم، آن را واقع بینانه و در عین حال، ارزشمند تلقی نمایند.
• ثالثاً، توضیح روشنی در مورد علل مشکلات و دشواری های موجود ارائه دهند.
• و چهارم این که نخبگان سیاسی، شخصاً و مشخصاً به مردم تضمین دهند که با پیروی از یک برنامه می توان بر مشکلات و دشواری ها فایق آمد و به آرمان دست یافت.

■ تنها اگر، گروه های سیاسی و نخبگان متبوع آن ها، بتوانند این بسته کامل را که یک محصول جامع سیاسی است، تولید کنند، می توان از جامعه انتظار داشت که از وضعیت معمول زندگی خارج شود، و برای انجام یک کار بزرگ، مهیا و به خط شود. و…
■… و به گمان من، میزان ابهام در فضای سیاسی، به قدری بالاست که بعید است که یک گروه یا یک نخبه سیاسی بتواند، روایتی جامع از رویدادها ارائه دهد، طوری که مردم پاسخ سؤالات خود را در آن روایت ببینند و چشم انداز مشخصی از آینده در حکایت او بیابند.
■ بویژه سه موضوع وجود دارد که در حال حاضر، بار اصلی ابهام در فضای سیاسی را به دوش می کشد و هیچ گروه یا نخبه سیاسی نیست که در جریان یک خودسانسوری، به خود اجازه دهد فارغ از محافظه کاری و بی پرده، در مورد آن ها به مردم توضیح دهد: موضوع مفاسد اقتصادی و مماشات با مرتکبان آن، مسائل سال هشتاد و هشت و مماشات با مرتکبان آن، و ارزیابی درست و منصفانه ای نسبت به پدیده دشوار احمدی نژاد.
■ هر روایت رضایت بخشی در مورد مسیری که ملت ما تا کنون و خصوصاً طی دهه اخیر پیموده است، و مهم تر، آن چه در آینده خواهد پیمود، باید به روشنی در مورد این سه موضوع، موضع بگیرد، و واقع آن است که من در گروه های سیاسی و نخبگان متبوع آن ها، کسی را نمی شناسم که بتواند، بی پرده، در مورد هر سه موضوع، دیدگاهی جامع و فارغ از تناقض و به دور محافظه کاری به دست دهد.
■ البته، مردم، کم و بیش، در مورد این موضوعات، تأملات خود را دارند و با هم راجع به آن ها گفت و گو می کنند. این موضوعات در میان مردم مسکوت نیست، و مردم هر یک قضاوت خود را راجع به این سه دارند. ملاحظه کاری های دو جانبه و چند جانبه میان گروه های سیاسی و نخبگان متبوع آن ها مانع از آن می شود که سیاستمداران، بتوانند نسخه ای معقول و یکپارچه در باب مسائل کشور ارائه دهند، طوری که مخاطب عامی در برخورد با گفتار سیاست مداران، کمی تا قسمتی احساس ناگوار تحمیق شدن را متحمل می شود. فی المثل، همه مردم می دانند که وقتی نخبگان سیاسی از پدیده ای مثل «مهدی هاشمی» یا «کرسنت» سخن می گویند(که از قضا هر سه ابهام را یکجا در خود دارد)، واقعیاتی را پنهان می کنند و تا وقتی که یک گروه یا نخبه سیاسی پدید نیاید که برداشتی بی پرده، حکیمانه، و جامع، در مورد این دست پرونده های ساکت ارائه دهد، بعید است که جامعه بتواند به اتکاء او از وضعیت زندگی معمول خود خارج شود.
■ انجام رسالت و تکلیف اول، از چهار تکلیف نخبگان سیاسی در راستای شعار امسال، اهمیت محوری دارد، طوری که اگر این دشواری از سر راه برداشته شود، و گروه های سیاسی بتوانند به تعارفات بین خود با یکدیگر و مردم خاتمه دهند، آن گاه انجام سه تکلیف پسین چندان دشوار نخواهد بود، و با یک «مدیریت جهادی»، به سهولت صورت خواهد گرفت.
■ «مدیریت» در یک تعریف عمومی، عبارتست از تشخیص منابع موجود، ترسیم اهداف، و تقسیم و تخصیص منابع موجود طوری که کارآمدترین طریق برای تحقق بهینه اهداف میسر شود. و «جهاد»، مستند به آیات کریمۀ نحل / ۱۲۵، نساء / ۷۵، حج / ۳۹-۴۱ و ۷۸، نساء / ۱۴۸، شعراء / ۲۲۷، توبه / ۲۴، فرقان / ۵۲، و ممتحنه / ۱، عبارتست از «پشت سر گذاشتن» امور مأنوس در زندگی از قبیل والدین، فرزندان، برادران، همسران، ثروت، منازل، در راه محبوب یکتا، «به هدف» انجام مسؤولیّت های اجتماعی، رزم در راه خدا و در راه خوارشمردگان، و ممانعت از سر فرود آوردن در مقابل کافران و ظالمان و خصم جنگ جو، برای اقامه نماز و زکات و امر به معروف و نهی از منکر، و حفظ صومعه‏ها، دیرها، کنشت ها و مساجد که در آنجا فراوان یاد خدا می‏شود، «با اتکال و ایمان» به این که خداوند نیرومندی فرا دست است و پایان کارها از آن خداست.
■ ملهم از این مفهوم «جهاد» که از پایه های آموزه های اسلامی است، و با امعان نظر به تعریف مذکور از مفهوم «مدیریت»، می توان گفت که «مدیریت + جهادی» در سه گام تحقق می یابد؛ گام اول، تجهیز یک جهان بینی و تشخیص منابع، متکی بر آموزه های الهی توأم با ایمان و توکل به خدا. گام دوم، هدف گذاری های بلند عقیدتی خداپسندانه، و گام سوم، تخصیص منابع، با شجاعت، توکل، پرهیزگاری اخلاقی، و به دور از نفع طلبی شخصی است.

░▒▓ فرجام
■ با باور من تحقق «عزم ملی»، بر چهار رکن، و تحقق «مدیریت جهادی»، در سه گام میسر است، و در این هفت مسیر، هیچ چیز به اندازه گلوگاه اول حیاتی نیست. با یک گروه نخبه سیاسی، که اعتماد مردم را جلب می کند، بی پرده با مردم سخن می گوید، وضعیت آرمانی حکیمانه ای ترسیم می نماید، و مسائل مردم را به درستی ریشه یابی می کند، و بر مبنای احساس تعهد اخلاقی و الهی، به مردم در مورد رفع مسائل تضمین می دهد، وارد کردن کشور به یک فاز جهادی، و تأمین عزم ملی به سهولت تحصیل خواهد شد.
■ عزم ملی با بیان «صریح و صادقانه و حکیمانه نخبگان سیاسی با مردم» + «ترسیم یک وضعیت آرمانی روشن و قابل درک» + «ارائه توضیح روشنی در مورد علل مشکلات و دشواری های موجود» + «تضمین نخبگان به مردم برای فایق آمدن به دشواری ها دستیابی به آرمان ها»، به دست می آید.
■ مدیریت جهادی هم با «دیدگاه توحیدی و متوکل» + «هدف گذاری های بلند توحیدی» + «تخصیص منابع عادلانه» تحقق می یابد.
■ هوالعلیم

ارسال نظر