|
|
کدخبر: ۱۴۵۹۸۷

تئاتر ایران در سالی که گذشت پستی ها و بلندی های زیادی را به خود دید، بحرانی شدن وضعیت زیربنایی مجموعه تئاتر شهر و تغییر دبیر سی دومین جشنواره تئاتر فجر در آستانه برگزای جشنواره تا وضعیت بلاتکلیف اداره تئاتر، تالار «مولوی» و البته بازگشت برخی هنرمندان نام آشنا پس از چند سال به صحنه تئاتر از جمله اتفاقات مهم وجالب توجهی بود که در سال ۹۲ در تئاتر رخ داد.

گروه فرهنگی مشرق- در این گزارش مروری دارد بر مهم ترین رخداد های تئاتری در سالی که سپری شد.

تغییرمدیر هنر های نمایشی در آستانه جشنواره تئاتر فجر

مدیر اداره کل هنرهای نمایشی سرانجام تغییر کرد، اواسط دی ماه بود که حسین طاهری به عنوان مدیر جدید اداره کل هنرهای نمایشی معرفی شد.

شاید خیلی ها انتظار داشتند که معاونت هنری زودتر از این ها مدیر جدید تئاتر را معرفی کند، اما کمتر کسی انتظار داشت که این اتفاق در آستانه برگزاری سی و دومین جشنواره تئاتر فجر رخ دهد.

طاهری در شرایطی مدیریت اداره کل هنرهای نمایشی را بدست گرفت که با مشکلات متعددی از جمله کمبود اعتبار و بودجه لازم، تعهدات و بدهی ها به گروه های مختلف تئاتری، بلاتکلیفی چندین مجموعه تئاتری و… روبرو بود.

اما با این وجود با روی کارآمدن دولت جدید تئاتری ها هم مانند دیگر اقشار جامعه امیدوار شدند که پس ازاین شرایط بهتری برای تئاتر رقم بخورد.

با وجود این امیدواری ها مدیر جدید هنرهای نمایشی هنوز برنامه مشخص، مدون و روشنی برای آینده تئاتر عنوان نکرده است و فعلا سکوت را ترجیح داده است، امروز تئاتری ها منتظر هستند که ببینند مدیری که از تلویزیون به تئاتر آمده با چه رویکرد و برنامه ای می خواهد تئاتر را از وضعیت فعلی اش خارج کند.

تغییر مدیر شورای نظارت وارزشیابی

با شروع مدیریت حسین طاهری در مرکز هنر های نمایشی در اواخر دی ماه بود که محمدرضا الوند از سمتش به عنوان مدیر شورای نظارت وارزشیابی استعفا کرد.

الوند درباره استعفایش می گوید: «استعفای من اصلا به دلیل پس لرزه های انتخابات نیست و این شیطنت برخی از افراد است که چنین تحلیل هایی را ارائه می دهند.»

اوایل اسفند هم رضا دادویی که به عنوان نویسنده و کارگردان سابقه فعالیت در تئاتر و سینما را دارد، از سوی حسین طاهری به عنوان مدیر جدید شورای نظارت وارزشیابی معرفی شد.

تغییر دبیر جشنواره تئاتر فجر

یکی از مهمترین اتفاقات تئاتری امسال تغییر اسماعیل عالی زاد دبیر سی و دومین جشنواره تئاتر فجر و جایگزینی قادر آشنا، مدیر پیشین اداره هنرهای نمایشی به جای در آستانه برگزاری جشنواره تئاتر فجر بود.

با وجود آنکه اسماعیل عالی زاد تا آخرین لحظات برکناری اش بر ادامه کارش تاکید می کرد اما سرانجام این تغییر اتفاق افتاد.

شاید اصلی ترین دلیل این تغییر نارضایتی تعداد زیادی از هنرمندان از عملکرد عالی زاد و نبودن اجماع لازم نسبت به نحوه مدیریت او بود.

قادر آشنا مدیر پیشین اداره کل هنرهای نمایشی چندی پیش درباره انتخاب و برکناری اسماعیل عالی زاد از دبیری سی ودومین جشنواره تئاتر فجر توضیح داد: «شناخت من از ایشان به دوره فعالیتش در شورای نظارت و ارزشیابی برمی گردد. ایشان در مباحثنظری صاحب نظر بود و مکاتب فکری و سبک های هنری را خوب می شناخت. از سوی دیگر از شنیده های فراوان درباره عملکرد دبیران قبلی جشنواره خسته شده بودم و می خواستم کسی را انتخاب کنم که متعلق به هیچ طیفی نباشد و بتواند همه هنرمندان را برای حضور در جشنواره جذب کند.»

او ادامه می دهد: «می دانستم که چون او از بدنه تئاتر نبود، دوستان تئاتری واکنش خواهند داشت. اما معتقد بودم روال کارها به گونه ای خواهد بود که اعتراضات فروکش می کند. انتشار به موقع فراخوان و زمان بندی جشنواره قابل قبول بود اما در روند اجرا دچار مشکل شد. او حوزه اجرا را دست کم گرفته بود. دبیری که یک سال فرصت داشت باید ستاد اجرایی اش را می چید، اما مشاورانش در این زمینه اشتباه کردند تا اینکه من خود وارد کار شدم. مشاوران عالی زاد مشاوره نظری می دادند نه اجرایی، در حالی که در جشنواره تئاتر فجر بخش اجرایی بسیار مهم است. از سوی دیگر به دلیل تغییر معاون هنری، طبیعی بود که فرد دیگری جایگزین من شود و فکر می کنم آقای عالی زاد منتظر بود تا ببیند با چه کسی همکاری خواهد کرد.»

جشنواره تئاتر فجر کم هیجان تر از سال های قبل

سی ودومین جشنواره تئاتر فجر در جزیره کیش افتتاح شد و بخش صحنه ای جشنواره هم نسبت به سال های گذشته در تعداد روزهای بیشتری برگزار شد.

جشنواره تئاتر فجر امسال در شرایطی برگزار شد که نمایشگاه عکس و پوستر که در زیر گذر چهار راه ولیعصر(عج) برپا شده بود خیلی زود جمع آوری شد و بازار تئاتر ایران هم کم رونق تر از سال های گذشته برگزار شد.

اما علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که پیش از جشنواره تئاتر فجر بر مظلومیت تئاتر و کم توجهی به آن اذعان کرده بود، در طول برگزاری جشنواره به سالن های تئاتر نیامد و تنها در روز اختتامیه حاضر شد.

سرنوشت اداره تئاتر به سال بعد موکول شد

سال ۹۲ به پایان رسید اما وضعیت مبهم و نامشخص اداره تئاتر مشخص نشد تا همچنان مرکز اصلی تمرین گروه های تئاتری بلاتکلیف بماند و هنرمندان مجبور باشند در ساختمان اجاره ای خیابان «فرصت» که شرایط مطلوبی ندارد، تمرین کنند.

مریم معترف مدیر اداره تئاتر به تازگی درباره آخرین وضعیت اداره تئاتر عنوان کرد: «با صحبت هایی که با معاون هنری وزارت ارشاد و مدیر اداره کل هنرهای نمایشی درباره اداره تئاتر داشته ایم، قرار بر این شد تا بودجه لازم برای تخریب ساختمان قدیمی اداره تئاتر و ساختن دوباره آن اختصاص یابد. اما به هر حال تا زمانی که ساختمان اصلی ساخته شود باید در ساختمان موقتی بمانیم.»

جشنواره تئاتر عروسکی دانشجویی با کمبود ها برگزار شد


سیزدهمین جشنواره تئاتر عروسکی دانشجویی اواخر بهمن با وجود مشکلات مالی در تعدادی از تالار ها، موسسات و دانشکده های تئاتر برگزار شد.

شاید یکی از مهمترین مشکلات گروه های عروسکی دانشگاهی در این دوره علاوه بر کمبود کمک هزینه ها که دیگر موضوعی عادی شده است، محل استقرار و اسکان وسایل ها و عروسک های گروه های تئاتر به خصوص گروه های شهرستان بود چرا که هنوز تکلیف بازگشایی خانه عروسکی مشخص نشده است و این گروه ها مجبور شدند از پلاتو های دانشکده های مختلف برای اسکان وسایل شان استفاده کنند.

محسن محمدی دبیر سیزدهمین جشنواره تئاتر عروسکی دانشجویی با ارزیابی ازاین جشنواره تصریح کرد: هیچ ضمانتی برای ادامه جشنواره تئاتر دانشگاهی وجود ندارد. بزرگترین مشکل جشنواره تئاتر عروسکی دانشجویان عدم انسجام آن است، در این وضعیت هر دبیری که بیاید باید از اول شروع کند.

وی مشکلات مالی را دیگر معضل بزرگ جشنواره تئاتر عروسکی دانشجویان برمی داند و می گوید: همیشه بیشتر انرژی صرف جذب بودجه می شود و کمتر به مسائل علمی می پردازیم. وزارت علوم انتظار دارد جشنواره زیر نظر مستقیم آن ها برگزار شود در حالی که شکل درست تر این است که جشنواره هم چنان دانشگاهی بماند اما ساختارش تغییر کند.

این جشنواره که سابقه نسبتا طولانی هم دارد در طی سال ها به دلیل مشکلات مختلف نتوانسته است به صورت مداوم برگزار شود.

دغدغه ای به نام تالار مولوی

شاید خبرسازترین و یکی از پرحاشیه ترین اتفاقات تئاتری امسال متعلق به اصلی ترین مرکز تئاتر دانشجویی ایران یعنی تالار مولوی بود، تالاری که در اوایل امسال پس از چند ماه تعطیلی قرار بود با انجام تعمیرات و بهسازی لازم فعالیت اش را از اوایل پاییز از سر بگیرد، اما این اتفاق نیافتد و معاونت فرهنگی دانشگاه تهران که متولی اصلی تالار به حساب می آید، دلیل این اتفاق را عدم تامین اعتبارات لازم عنوان کرد.

اما مدتی بعد سعید اسدی مدیر وقت تالار مولوی و همچنین معاون فرهنگی دانشگاه تهران تصمیم گرفتند با وجود انجام نشدن تعمیرات درهای تالار مولوی را باز کند تا حداقل این تالار از حالت رکود و تعطیلی که مدت ها دچارش بوده است خارج شود.

در این مدت چند نمایش در تالار کوچک و همچنین تالار اصلی مولوی در شرایطی نامطلوب و بدون امکانات نوری و سیستم برق و با استفاده لامپ به صحنه رفتند. اما همه این ها باعثنشد که سعید اسدی مدیری که خیلی از تئاتری از دوران مدیریت اش به نیکی یاد می کنند استعفایش را اعلام نکند، سرانجام هم جعفر گل محمدی معاون فرهنگی دانشگاه تهران با استعفای او موافقت کرد تا بیش از پیش وضعیت این تالار دانشجویی که قدمتی بیش از ۵۰ سال دارد در هاله ای از ابهام فرو برود.

با این وجود در روزهای گذشته اداره کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران با انتشار بیانیه ای گزارشی از آخرین وضعیت این تالار را ارائه دادند و ابراز امیدواری کردند که طبق فازبندی انجام شده تعمیرات انجام خواهد شد.

اما باید دید مدیریت جدید تالار مولوی چگونه می تواند به تعهداتی که از پیش به تعدادی گروه های تئاتری و همچنین برگزیده های جشنواره تئاتر دانشگاهی از سال گذشته داده است، جامع عمل می پوشاند.

نگاه ها به تئاتر شهر بازگشت

مجموعه تئاتر شهر که بدون اغراق می توان آن را یکی از هویت های فرهنگی ایران دانست، در این سال ها با مشکلات کوچک و بزرگی در فضا داخلی و بیرونی اش مواجه بوده است.

اما اواسط پاییز امسال اتابک نادری مدیر مجموعه تئاتر شهر از بحرانی بودن وضعیت زیربنایی و فنی این مجموعه خبر داد و عنوان کرد که تئاتر شهر به لحظه انفجار خود نزدیک شده است.

پس از این بود توجه هنرمندان و اهالی تئاتر بیش از پیش به تئاتر شهر جلب شد و مدتی بعد هم علی اصغر کار اندیش معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی وزارت ارشاد از فضای داخلی تئاتر شهر بازدید کرد و از لزوم تامین اعتبار ۱۲ میلیارد تومان برای تعمیرات این مجموعه خبر داد.

چند روز بعد از آن هم جمعی از مسئولان شهرداری تهران و شورای شهر تهران از فضای بیرونی تئاتر شهر بازدید کردند و بر انجام اقداماتی برای بهبود شرایط محیطی تئاتر شهر تاکید کردند.

اما با وجود خوشبینی هایی که پس از رفت و آمدهای مسئولان فرهنگی و هنری به تئاتر شهر، در بین هنرمندان به وجود آمده بود، هنوز اقدامی برای شروع تعمیرات اصلی مجموعه مثل تجهیزات سالن ها، اتاق های گریم، تعویض صندلی ها و… به چشم نمی خورد.

اما مسئولان تئاتر شهر به تازگی از تامین اعتبار لازم در سال جدید خبر دادند و عنوان کردند که تعمیرات بدون تعطیلی مجموعه دنبال خواهد شد.

هنرمندانی که به تئاتر برگشتند

با روی کار آمدن دولت جدید، انگیزه و امیدواری بیشتری در بین هنرمندان ایجاد شد و برخی هنرمندان که چند سالی از تئاتر دور بودند بار دیگر کارهایشان را به صحنه بردند.

محمد رحمانیان پس از مدتی دوری از ایران سال پرکاری را پشت سرگذشت. او نمایش «ترانه های قدیی» را تابستان به صحنه برد و بعد از آن دو نمایش «آرش ساد» و «روزهای آخر اسفند» در زمستان اجرا کرد.

همچنین اکبر زنجانپور پس از ۵ سال دوری از تئاتر با نمایش «دایی وانیا» نوشته آنتوان چخوف به تئاتر بازگشت.

رحمان سیفی آزاد بعد از ۱۲ سال دوری از تئاتر نمایش «شایعات» را به صحنه برد و گروه تئاتر «اشتباهات» به سرپرستی میثم عبدی هم توانست بعد از هشت سال کارنکردن نمایش «کمدی استشمامات» را اجرا کند. اما همچنان جای بهرام بیضایی نه تنها در تئاتر که در ایران خالی است. او همچنان بعد از حدود سه سال در آمریکا زندگی می کند.

اتحادیه تئاتر شکل گرفت

یکی از اتفاقات خوب تئاتر در سال جاری را می توان شکل گیری گروه تئاتر دایره ۱۰ در تابستان امسال دانست این گروه متشکل از ۱۰ گروه تئاتر آتیلا پسیانی، حمیدپورآذری، امیر رضا کوهستانی، حسن معجونی، رضا حداد، علی اصغر دشتی، رضا گوران، همایون غنی زاده، آروند دشت آرای، رضا ثروتی و یک نمایشنامه نویس یعنی محمد چرم شیر است. چرم شیر به عنوان سخنگوی این گروه علاقه همه اعضای این گروه به تئاتر خصوصی را از دلایل گروهمایی آنان می داند و هدف نهایی این گروه را رسیدن به اتحادیه تئاتر عنوان کرده است.

ارسال نظر